Hai loại lỗi

Có những lỗi nho nhỏ mà khi ta vừa thấy thì nó cũng tan biến. Chẳng hạn, có người thích đánh bài nhưng không phải nghiện bài kiểu sát phạt ăn tiền, mà chỉ chơi vui vì mê cái cảm giác hồi hộp khi ngồi nặn lá bài, chờ đợi xem mình thắng hay thua, để coi mình may hay rủi thế nào. Đến lúc biết đạo rồi mới phát hiện việc trông chờ vào sự may rủi là một cái lỗi, bởi mọi việc trên đời đều do duyên nghiệp đời xưa, ta phải bình thản đón nhận, không phải hễ biết cái rủi thì sợ, biết cái may thì mừng. Vả lại, thắng thì vui, xui thì buồn. Việc giải trí kiểu đó thật vô bổ, là một sự xao động bất an, phí phạm biết bao nhiêu thời gian tu hành. Ngay khi hiểu được điều đó, cái tâm hồi hộp chờ may rủi liền tan biến. Lần sau khi được chia cho lá bài, người này mở ra mà lòng dửng dưng, rồi từ bỏ luôn, để dành thời gian tu tập và làm điều phúc thiện.

Có những lỗi nhỏ mà khi vừa thấy ta diệt trừ được ngay, nhưng cũng có những lỗi ta thấy đấy nhưng cả trăm kiếp sau mới bứng sạch nổi, bởi đó là lỗi thuộc về bản năng. Ví dụ nghiệp ái dục. Chúng sinh ở cõi dục này thì ái dục là bản năng, mà để vượt qua bản năng này thì phải chứng đến Sơ thiền hoặc tam quả A-na-hàm.

Có người ba năm, có người ba mươi năm, có người ba mươi kiếp hoặc hơn thế nữa mới chứng được Sơ thiền, mới thắng được bản năng ái dục, khi mạng chung sẽ bỏ cõi Dục này mà lên cõi trời Sắc giới. Chỉ Sơ thiền thôi, chưa nói đến Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền, nhưng đã thiên nan vạn nan rồi. Còn riêng kiết sử kiêu mạn phải đến bậc A-la-hán mới hoàn toàn chấm dứt.

Vậy, có những lỗi mà khi ta thấy được thì nó liền tan biến, nhưng cũng có những lỗi mà phải đi qua rất nhiều kiếp mới chấm dứt. Nhưng dù sao biết được lỗi cũng đã là khởi điểm trên con đường tu, còn nếu không thấy lỗi mình, ta sẽ mãi mãi trôi lăn trong luân hồi vô tận.